26 Mart 2026 Perşembe

2 Nisan: Belge işleme (document processing) + Ödev: "Kelime bulutu"

2 Nisan'da yapacağımız dersi takip edebilmek ve ders sonunda gerçekleştireceğimiz uygulamayı anlayarak yapabilmek için lütfen aşağıda not ettiğim hazırlıkları yapın:


1) Ders slaytlarını (anlayarak) inceleyin. Slaytlara şuradan erişebilirsiniz.

2) Belge işleme (document processing) işleminin hem bilgi sistemlerinde hem de veri biliminde ne açılardan önemli olduğunu araştırın.

3) BBY BYE'de dersin 2 Nisan haftasında tanımlı olan "Kelime Bulutu" ödevini yapın. Ödevin teslim tarihi: 1 Nisan 2026 Çarşamba 13.00

Uygulama 4 - Çözüm: TR Dizin'de arama

Uygulama soruları:


TR Dizin (https://trdizin.gov.tr) ile ilgili olarak şu soruları yanıtlayın:

  1. TR Dizin nedir? TR Dizin ve DergiPark arasında ne fark vardır?
  2. TR Dizin içinde "Bilgibilim dergileri" ifadesini içeren hakemli kaç makaleye erişebiliyoruz?
  3. Bu makalelere ulaşmak için ne şekilde arama yaptınız? İlgili yayınları ararken takip ettiğiniz yolları lütfen not edin.
  4. Eğer TR Dizin aracılığı ile "Bilgibilim dergileri" ifadesini içeren hakemli tek bir makaleye ulaşabiliyorsak bu konuda tek bir yayın yapılmıştır diye düşünebilir miyiz?

2-4. maddelerdeki soruların yanıtlarına şu bağlantıdan erişebilirsiniz.

12 Mart 2026 Perşembe

Uygulama 4 - TR Dizin'de arama

26 Mart haftasındaki dersin uygulama soruları aşağıda. Lütfen derse gelmeden önce uygulamayı kendiniz yapmaya çalışın. 

Uygulamayı yapmadan önce "5. hafta: Dizinleme" ders notlarını dikkatle incelemenizde yarar var.

------

TR Dizin (https://trdizin.gov.tr) ile ilgili olarak şu soruları yanıtlayın:

  1. TR Dizin nedir? TR Dizin ve DergiPark arasında ne fark vardır?
  2. TR Dizin aracılığıyla "Bilgibilim dergileri" ifadesini içeren hakemli kaç makaleye erişebiliyoruz?
  3. Bu makalelere ulaşmak için ne şekilde arama yaptınız? İlgili yayınları ararken takip ettiğiniz yolları lütfen not edin.
  4. Eğer TR Dizin aracılığı ile "Bilgibilim dergileri" ifadesini içeren hakemli tek bir makaleye ulaşabiliyorsak bu konuda tek bir yayın yapılmıştır diye düşünebilir miyiz?

26 Mart: Dizinleme

26 Mart'ta yapacağımız dersi takip edebilmek ve ders sonunda gerçekleştireceğimiz uygulamayı anlayarak yapabilmek için lütfen aşağıda not ettiğim hazırlıkları yapın:

1) "TR Dizin ne işe yarar" sorusunun yanıtına yardımcı olması açısından şu deneyi yapın:

  • H.Ü. Kütüphanelerinin abone olduğu elektronik kaynaklardan “kütüphaneler ve telif hakları” (libraries and copyright) konusunda tam metin bir makale bulun. 
  • Türkçe ve İngilizce makalelere ulaşmak arasında erişim zorluğu açısından nasıl bir fark var? 
  • Bu konuda Türkçe bir makale arasanız hangi kaynağa başvurmalısınız?
2) TR Dizin ve DergiPark arasında ne gibi bir fark olduğunu açıklayın.

3) Şu yazıları okuyun:

4) Ders slaytlarını (anlayarak) inceleyin. Slaytlara şuradan erişebilirsiniz.


(Not: 1- Slaytların "dinleyici notları" kısmında da bilgi olabilir. Sunumu dinleyici notları ile görebilmek için cihazınıza kaydetmeniz gerekebilir.
2- Slaytları cihazınıza indirmeden [drive üzerinden] açtığınızda bazı linklerde hata olabiliyor, slaytları cihazınıza indirerek görüntülemek bu sorunu da ortadan kaldıracaktır.
3- Bazı haftalara ait notlarda yer alan ve sizin de kullanmanız gereken veri tabanlarına kampüs dışından erişebilmek için H.Ü. e-posta hesabınıza ait bilgileri kullanarak proxy ayarları yapmanız gerekiyor. Ayrıntılı bilgi H.Ü. Kütüphaneleri web sayfasında).

Uygulama 3 - Çözüm: Sorgu formülasyonu / arama stratejisi oluşturma

12 Mart haftasına ait uygulama sorularının yanıtlarına şuradan erişebilirsiniz. 

5 Mart 2026 Perşembe

Uygulama 3 - Sorgu formülasyonu / arama stratejisi oluşturma

12 Mart'taki dersin sonunda aşağıdaki soruları yanıtlayacağız. 


Soru 1. 

Yaşar Tonta'nın kaç atıfı var?
    1a. Bu soruyu hangi kaynak/ları kullanarak yanıtlayabiliriz?
    1b. Nasıl bir arama stratejisi izleyebiliriz? Sonuçta kaç atıf çıkıyor (farklı kaynakları kullandıysanız her  bir kaynak için ayrı ayrı rakam vermeniz gerekiyor).
    1c. Yayın ve atıf sayıları için bulduğunuz rakamların hatalı olma ihtimali olabilir mi? Neden?
    1d. Atıflarını aradığınız yazarın adı Ayhan Yılmaz olsaydı doğru atıf sayısına nasıl ulaşacaktınız?

Soru 2.
Yaşar Tonta'nın Web of Science kapsamında dizinlenmiş kaç yayını var? Hangi arama stratejisini, neden uyguladığınızı belirtin.

Soru 3.
Yaşar Tonta'nın Scopus kapsamında dizinlenmiş kaç yayını var? Hangi arama stratejisini, neden uyguladığınızı belirtin.

Soru 4.
Bu iki veri tabanında yaptığınız arama sonucunda yazarın aldığı atıflara yönelik farklı rakamlarla karşılaştıysanız bu fark ne anlama geliyor olabilir?

Soru 5.
Hem başlığında hem de anahtar sözcüklerinde "magnetic resonance" ifadesi geçen, 2010-2014 arasında yayımlanmış WoS kapsamında dizinlenen kaç çalışma var? Hangi arama stratejisini, neden uyguladığınızı belirtin.

Soru 6.
İsminde "Disease" geçen herhangi bir dergide 2013 yılında yayımlanmış, böbrek konulu olup WoS kapsamında dizinlenen kaç makale var? Hangi arama stratejisini, neden uyguladığınızı belirtin.


12 Mart: Kullanıcı arayüzü ve Boole sorguları oluşturma

12 Mart'ta yapacağımız derse ait slaytlar, örnek uygulamalar ve okuma listesi şurada.

Özellikle ekran görüntülerinde verilen yönlendirmeleri takip edip alıştırmaları kendiniz de farklı veri tabanlarında yapmayı deneyin. Hangi veri tabanında hangi işlecin desteklendiği ya da hangi arama özelliklerinin olduğunu veri tabanlarının "help" ya da "search tips" benzeri kısımlarından öğrenebilirsiniz. Bu amaçla derse gelmeden önce şu çalışmayı yapmanızı öneririm:

H.Ü. Kütüphanelerinin abone olduğu; 

  • EbscoHost 
  • Web of Science
  • Scopus
  • ScienceDirect

adlı veri tabanlarının arama özelliklerini inceleyin. Buna göre şu soruların yanıtlarını vermeye çalışın:

  • Veri tabanlarının arama özelliklerinde ne gibi farklılıklar var? 
  • «Wildcard», «truncation», «joker», «nesting», «phrase» vb. arama özellikleri var mı, varsa ne işe yarıyor?
  • Bunlar için kullanılan operatörler veri tabanları arasında değişiklik gösteriyor mu? (Örn.” wildcard search” ya da “proximity operators” veri tabanları tarafından destekleniyor mu? Bunlar kullanılarak arama yapılabiliyor mu, yanıt evetse hangilerinde, nasıl?) 
  • AND, OR, AND NOT işleçleri farklı veri tabanlarında nasıl sonuçlar veriyor?
    • Bunun için Web of Science'ın "basic search" ve "advanced search" arayüzlerinde denemeler yapabilirsiniz.

Slaytlardaki örnekleri ve arama özelliklerini/işleçlerini lütfen dikkatlice inceleyin. Derste özellikle ekran görüntülerinin olduğu, işleçleri anlatan slaytlar ve örnekler üzerinde ayrıntılı şekilde tek tek durmayacağız, yukarıda yaptığınız hazırlık sonrasında anlamadığınız kısımlar varsa onlara odaklanacağız.

(Not: 1- Sunumların "dinleyici notları" kısmında da bilgi olabilir. Sunumları dinleyici notları ile görebilmek için cihazınıza kaydetmeniz gerekebilir. 
2- Slaytları indirmeden [drive üzerinden] açtığınızda bazı linklerde hata olabiliyor, slaytları indirerek görüntülemek bu sorunu da ortadan kaldırabilir.
3- Bazı haftalara ait notlarda yer alan ve sizin de kullanmanız gereken veri tabanlarına kampüs dışından erişebilmek için H.Ü. e-posta hesabınıza ait bilgileri kullanarak proxy ayarları yapmanız gerekiyor. Ayrıntılı bilgi H.Ü. Kütüphaneleri web sayfasında). 

Uygulama 2 - Çözüm: E-ticaret sitesi mimarisi

5 Mart haftasındaki uygulamanın yanıtları için şu bağlantıyı inceleyebilirsiniz.