28 Şubat 2025 Cuma

Uygulama 1 - Literatür taraması

Gelecek haftaki derste yapacağımız uygulama görevleri aşağıda. Dersten önce bu soruların yanıtlarını vermiş olmalısınız. Lütfen sorularla ilgili yanıtlarınızı ve neler yaptığınızı derste üzerinde konuşabilmek ya da konuşulanları kendi yaptıklarınızla karşılaştırmak için not edin. Dersin uygulama kısmında daha çok sizin ne yaptığınız ya da nerede takıldığınız üzerinde duracağız.

---

E-öğrenme konusunda akademik çalışma yapmak isteyen bir kişiye yardımcı olmanız gerekiyor.
Diyelim ki araştırmacı, konu ile ilgili temel (çekirdek-core) kaynaklara ulaşmak istiyor. Buna göre:

1) Böyle bir taleple gelen kişiye ilk olarak ne sorarsınız?
2) Size yardımcı olamayan bir kullanıcıyla karşı karşıya iseniz konu ile ilgili kaynaklara ulaşmak için en hızlı yollar neler olabilir?
3) Anahtar sözcükleri nasıl belirlersiniz?
4) Kaynaklara ulaşmak için hangi yolu kullanırsınız? Neden?
5) Bulduklarınızın "çekirdek" kaynak olduğunu nasıl anlarsınız?


İpucu:

7 Mart: Arama (search) süreci

Derste üzerinde duracağımız konu başlıklarını özetleyen slaytlara ve okuma listesine şuradan erişebilirsiniz.

Gelecek haftaki dersin ikinci yarısında bir uygulama yapacağız. Buna hazırlık için lütfen aşağıdaki soruları yanıtlayın:

  • Arama sürecinin temel aşamaları nedir? Bu aşamalardan bilinçli ya da sezgisel şekilde geçilmesinin önemi nedir?
  • "Search" ve "browse" kavramları arasında ne gibi farklar vardır? Ne tür bilgi ihtiyacı olduğunda hangi tür bilgi erişim yöntemi tercih edilebilir?
  • "Konusal analiz (subject analysis)" ve "durumsal analiz (situational analysis)" tekniklerine arama sürecinin hangi aşamalarında başvurulabiliyor? 
  • Nesnel ve öznel ilgililik nedir, bunlara nasıl karar verilebilir?


Not: 1- Sunumların "dinleyici notları" kısmında da bilgi olabilir. Sunumları dinleyici notları ile görebilmek için dosyayı kaydetmeniz gerekebilir. 
2- Slaytları (örn. bilgisayarınıza) indirmeden (drive üzerinden) açtığınızda bazı linklerde hata olabiliyor, slaytları indirerek görüntülemek bu sorunu da ortadan kaldırıyor.
3- Bazı haftalara ait notlarda yer alan ve sizin de kullanmanız gereken veri tabanlarına kampüs dışından erişebilmek için H.Ü. e-posta hesabınıza ait bilgileri kullanarak proxy ayarları yapmanız gerekiyor. Ayrıntılı bilgi H.Ü. Kütüphaneleri web sayfasında.

25 Şubat 2025 Salı

28 Şubat: "Kavramlar"

Bu hafta yapacağımız derste "bilgi erişim"in neden akademik bir araştırma konusu olduğunu ve bu sorunun bugüne gelene kadarki gelişimini inceleyeceğiz. Derse lütfen şu soruların yanıtlarını vermeyi hedefleyerek hazırlanın:

  1. Zaman içerisinde "bilgi"nin anlam, ortam ve işlevlerinde nasıl bir değişim söz konusu olduğunu açıklayınız.
  2. Söz konusu değişim toplumsal açıdan nasıl değerlendirilebilir?
  3. Söz konusu değişim ekonomik açıdan nasıl değerlendirilebilir?
  4. Bilgi patlaması nedir? "Bilgi erişim"in bir araştırma konusu, bir sorun olmasına nasıl etki etmiştir?
  5. Bilgi patlamasının kullanıcı üzerindeki etkisi nedir? Bilgi kullanımı açısından bakıldığında karşılaşılan problemlerin aşılmasında bilgi erişim araştırmalarının ne gibi katkıları olmuştur/olmaktadır?
  6. Bilgi kullanıcısı ekseninde "information retrieval" ve "information extraction" kavramları nasıl değerlendirilebilir?
  7. Dilbilim, bilgi erişim, sınıflama kuramı, dizinleme arasındaki bağlantıyı örneklerle açıklayınız.
  8. Sınıflama sistemleri ve bilgi erişim arasında ne tür bir bağlantı var? Bir sınıflama sistemi örneği verebilir misiniz?
  9. Thesaurus nedir? Bilgi erişim sistemlerinde ne amaçla kullanılabilir?
  10. Makina ve insan odaklı bilgi erişim sorunu ile ne kastedildiğini örneklerle açıklayınız.
  11. Bilgi erişimin neden bir sorun, dolayısıyla neden akademik bir araştırma konusu olduğunu açıklayınız.
  12. Bilgi erişim sürecini açıklayınız.

İlgili slaytlara ve okuma listesine şuradan erişebilirsiniz. 

(Not: Sunumların "dinleyici notları" kısmında da bilgi olabilir. Sunumları dinleyici notları ile görebilmek için bilgisayarınıza kaydetmeniz gerekebilir.)

16 Şubat 2025 Pazar

2024-2025 Bahar Dönemi - Giriş

2024-2025 Bahar Döneminde yürüteceğimiz BBY 156 Bilgi Erişim dersinin künyesi ve kaynakları ile ilgili bilgiler ve dönem boyunca üzerinde duracağımız bilgi erişim sorunuyla ilgili başlıkların olduğu sunuma şuradan erişebilirsiniz.

Cuma günleri 13.40'da yapacağımız dersle ilgili duyuru ve detayları lütfen bu blogda her hafta yapılacak güncellemelerden ve Bilgi Erişim dersi için kullanacağımız Google Chat sınıf grubuna katılarak takip edin. 

Dersi yüklenen herkesin mutlaka dersin Google Chat grubuna da katılması gerekiyor. Lütfen dersi yüklenir yüklenmez gruba dahil olmak için şunları yapın:

  • Google Chat uygulamasını telefonunuza yükleyin (mobil uygulama daha pratik fakat isterseniz web üzerinden de kullanabilirsiniz).
  • soydal@gmail adresime Google Chat üzerinden direkt mesaj yazarak BBY 156 Bilgi Erişim dersi sınıf grubuna katılmak istediğinizi belirtin (ders adını mutlaka belirtin ve doğru adrese Google Chat üzerinden direkt mesaj gönderdiğinizden emin olun).
  • Sizi gruba dahil ettiysem uygulamanın "Alanlar" sekmesinde sınıf grubunu görebilirsiniz.
  • Eğer 48 saat içinde sınıf grubunu görüntüleyemezseniz "soydal@gmail.com" adresime lütfen e-posta ile durumu bildirin.